Akademia Almanachy Mały Almanach Kawy

Pochodzenie kawy – legenda i historia

kwiat kawy
Kwiat kawy
Ojczyzną krzewu Coffea jest wschodnia i centralna Afryka. Od najdawniejszych czasów zbierano owoce kawy podobne do wiśni w południowo-zachodniej Abisynii. Nazwę swą (etymologiczną) wzięła kawa od starego arabskiego słowa „gahwa” lub „kahwa”, co znaczy usuwający zmęczenie (siłą). Wyraz „kawa” oznacza zarówno drzewo lub krzak kawowy, owoce, ziarno, jak i napój otrzymywany z uprażonego ziarna. Samo słowo „kawa” pochodzi od arabskiego quwah, które poprzez swoją turecką formę kahveh ukształtowało angielskie słowo coffee, francuskie i hiszpańskie cafe, włoskie caffe i niemieckie kaffee.
jagoda kawy
Jagoda kawy
Początkowo owoce drzewa kawowego służyły jako pożywienie. Afrykańskie plemiona, zwłaszcza zamieszkujące Etiopię, zbierały dojrzałe i suche „wiśnie” kawowe i kruszyły je na proszek w kamiennych moździerzach. „Kawowy proszek” mieszano ze zwierzęcym tłuszczem, toczono z tej masy kule i w takiej famie spożywano, szczególnie przed różnymi plemiennymi obrzędami.


plantacja kawy
Plantacja kawy
Do około 1000 roku te kawowe napoje przyrządzano na zimno. Dopiero arabscy handlarze niewolników wprowadzili zwyczaj gotowania ziaren kawy i picia gorącego wywaru. Z suszonych owoców kawy gotowano również zupę z dodatkiem tłuszczu lub koziego mleka.


zbior kawy
Zbiór kawy
Pierwsza wzmianka o odkryciu nowego napoju otoczone są tajemnicą, przesiąknięte magią i przynoszą wiele sprzecznych informacji. Legendy wiążą odkrycie kawowego napoju z lekarzami, duchownymi i filozofami.

Pierwsi „kawiarze” doznając niezwykłego ożywienia po wypiciu naparu wpadali w religijne ekstazy. Wiele legend przytacza historię derwisza Omara, skazanego na wygnanie przez swych współziomków, który umierał z głodu i pragnienia w jemeńskim porcie Mocca.

Obudzony w środku nocy przez ogromnego ducha, Omar skierowany został przez swego mentora śmierci do najbliższego kawowego drzewa. Zebrał owoce, uprażył je na gorących kamieniach, zalał wodą i wypił. Po wypiciu napoju odzyskał siły, a w podzięce ułożył pieśń dziękczynną do Boga sławiącą odżywczy napój. Jak głosi legenda – napar kawy sporządzony z prażonego ziarna nazwano „Mokka”, jako że po raz pierwszy przyrządzono go w porcie Mocca.

Szlak ziarna kawy

ziarno kawy
Ziarno kawy
suszenie kawy
Suszenie kawy
produkcja mieszanek kawy
Produkcja mieszanek kawy
Najprawdopodobniej pierwszym krajem europejskim, do którego dotarło kawowe ziarno, były Włochy, a miastem – Wenecja. Republika Wenecka posiadała potężną flotę. Wenecja, opanowała handel jedwabiem, korzeniami, perfumami i barwnikami dostarczanymi z Chin i Indii przez Bliski Wschód, a także import kawy z Konstantynopola.

Pod koniec XVI w. papież Klemens VIII błogosławieństwem swym przyspieszył napływ kawy do całego państwa włoskiego. Otwarto pierwsze w zachodniej Europie kawiarnie, które powoli stawały się integralną częścią włoskiego życia. Czynne od samego rana, pełne lekarzy, kupców i artystów, w popołudnie i wieczorem napełniały się gromadząc towarzystwo z wyższych sfer. W krótkim czasie włoskie kawiarnie stały się pełnymi życia ośrodkami polityki, interesów i… plotek.

Historia kawy w Europie Środkowej zaczęła się pod Wiedniem. Kiedy to armia Kara Mustafy otoczyła Wiedeń. Komendant obrony Wiednia, hrabia Rüdiger von Starhenberg znalazł ochotnika, którym okazał się Polak, Franciszek Jerzy Kolszycki vel Kulczycki, poszukiwacz przygód i obieżyświat, który wiele lat spędził w Turcji. Przeszedł nieprzyjacielskie linie, przepłynął Dunaj, dotarł do Sobieskiego, przekazał meldunek i tą samą drogą wrócił. Świetny plan bitwy opracowany przez polskiego króla i współudziale wojsk polskich z załogą Wiednia doprowadziły do wspaniałego zwycięstwa. Porzucając olbrzymie łupy. Wśród łupów worki z nieznanym zielonym ziarnem. Jedynie Kolszycki, znając kawę ze swego pobytu w Turcji. Zabrał worki z kawą i wkrótce odważny, przedsiębiorczy kurier królewski został sprzedawcą kawy na ulicach Wiednia. Niebawem otworzył w Wiedniu pierwszą stałą kawiarnię pod nazwą „Błękitna Butelka” („Blaue Flasche”).

Najpopularniejsze uprawiane gatunki kawy

  • Kawa jamajska: duże, żółte ziarna typu arabica, o delikatnym zapachu; jedną z najsłynniejszych odmian jest kawa blue mountain, bardzo popularna w Japonii
  • Kawa kenijska: ma jasnozielone ziarna: jest to afrykańska arabica, dająca mocny napar
  • Kawa kolumbijska: szlachetna kawa o lekko kwaśnym smaku
  • Kawa kostarykańska: łagodna w smaku arabica niebieskozielonych ziarnach, mająca lekko kwaśny smak
  • Kawa mysore: wschodnioindyjska arabica, o niebieskoszarych ziarnach, dająca smaczny, mocny napar
  • Kawa santos: santos i rio są podobne do siebie, obie mają zielonożółte ziarno, które daje łagodny, delikatny, pozbawiony kwasu napar
  • Kawa turecka: większość tureckiej kawy produkuje się na Cyprze, niegdyś z mokki, obecnie głównie z ziarna brazylijskiego; typowa mieszanka składa się w równych proporcjach z kawy santos, rio i Victorii, brazylijskich gatunków arabiki
  • Mokka: kawa typu arabica, niegdyś przywożona ze starego portu Mokka w Jemenie; jest to jeden z najlepszych gatunków na świecie, o charakterystycznym smaku; produkcja jest ograniczona, toteż najlepsza „mokka” może oznaczać mieszankę kawy etiopskiej (prawdziwej mokki) z kawą z Hondurasu czy Nikaragui

Kawa Vergnano

kawa vergnano
Tradycją sięgamy roku 1882, kiedy to Domenico Vergnano otworzył małą drogerię w miasteczku Chieri, u podnóża wzgórz otaczających Turyn.
Najważniejsze etapy w rozwoju firmy, to lata 30-te – wtedy założono plantację w Kenii oraz otwarto magazyny w Turynie, Albi i Chieri; oraz 60-te – kiedy to w Santenie wybudowano dom produkcyjny. Od 2001 do dziś, Vergnano jest jednym z sześciu czołowych producentów kawy we Włoszech.
Obecnie spadkobiercami tradycji i filozofii Vergnano są bracia Carlo i Pietro, którzy podróżując po plantacjach, osobiście weryfikują jakość zarówno samych ziaren jak i poziom usług dostawców. Proces palenia, mielenia i pakowania nadzorują specjaliści w trakcie doskonale rozwiniętego systemu kontroli procesu produkcji. Proces palenia odbywa się powoli, a jego czas jest precyzyjnie dobrany, gdyż ziarna poszczególnych gatunków różnią się od siebie rozmiarami i kształtem.
Espresso Dolce '900 - przyjemny i łagodny owocowy zapach aksamitnego kremu. Najwyższa jakość z Ameryki Południowej i Środkowej
Espresso Crema '800 - miękki i delikatny aromat czekolady. Dla tych, którzy kochają równowagę pomiędzy smakiem i zapachem kawy z Ameryki Środkowej.
Espresso Ricco '700 - intensywny smak gorzkich brazylijskich ziaren, kremowa konsystencja.
Espresso Classico '600 - dla tych, którzy kochają mocny smak kawy.
Miscela 1882 Espresso - Grube ziarna arabskiej Magragype o przedłużonej formie, które wyrastając na szczycie krzewu wykorzystują w pełni promienie słoneczne. Idealnie dojrzałe owoce suszy się i pakuje przy zachowaniu najwyższych standardów kontroli jakości. W ten sposób powstaje ekskluzywna mieszanka, złożona z najlepszych na świecie odmian kawy.